Trong bối cảnh Chính phủ thắt chặt kiểm soát an toàn thực phẩm từ đầu năm 2025, ngành vận chuyển đồ uống và nguyên liệu thực phẩm đang đứng trước những đòi hỏi khắt khe chưa từng có, từ khai báo, kiểm định, bảo quản đúng điều kiện. Chỉ một mắt xích nhỏ bị lỗi, chi phí sẽ đội lên ngay lập tức và sản phẩm có thể phải nằm chờ trong kho, lỡ mất “thời điểm vàng” ra thị trường. Để tìm hiểu sâu hơn về hành trình từ nguyên liệu thô đến tay người tiêu dùng, chúng tôi đã có buổi trò chuyện với chị Nguyễn Ngọc Hà – Trưởng phòng Cước vận chuyển quốc tế tại SOTRANS Logistics.

Không chỉ là vận chuyển đồ uống, đó còn là câu chuyện về bảo quản và pháp lý

Phỏng vấn viên: Chào chị Ngọc Hà, năm 2025 được xem là một năm nhiều biến động đối với ngành nguyên liệu thực phẩm. Khi nhắc tới nguyên phụ liệu, người ta thường hay nghĩ đến đường, sữa bột, ca cao… Trong khi đó, nhắc tới sản phẩm đồ uống, người ta thường hay nghĩ đến sản phẩm đồ uống có cồn, không cồn và đồ uống chức năng. Theo chị, cách phân loại này đã phản ánh đầy đủ bức tranh về ngành hay chưa?

Chị Ngọc Hà: Chào Trang. Theo chị, cách phân loại đó đã bao quát các nhóm cơ bản của ngành đồ uống. Tuy nhiên, thị trường hiện nay ngày càng đa dạng hơn. Bên cạnh đó, có thể bổ sung thêm các nhóm như trà, cà phê, nước ép trái cây, nước tăng lực và đồ uống thể thao.

Phỏng vấn viên: Chị có thể chia sẻ cụ thể hơn về những đặc thù của ngành đồ uống trong vận chuyển quốc tế và nội địa không?

Chị Ngọc Hà: Đặc thù trong vận chuyển mặt hàng đồ uống có thể được nhìn nhận qua 4 yếu tố chính.

Thứ nhất là yêu cầu về nhiệt độ. Một số sản phẩm chỉ cần bảo quản ở nhiệt độ phòng, trong khi nhiều loại khác lại yêu cầu điều kiện nhiệt độ mát hoặc đông lạnh.

Thứ hai là yêu cầu về an toàn và khả năng xếp dỡ. Đơn vị vận chuyển cần kiểm tra kỹ Bảng dữ liệu an toàn hóa chất (Material Safety Data Sheet – MSDS) để xác định khả năng xếp chung với các mặt hàng khác, nhằm tránh nguy cơ phản ứng hóa học hoặc ám mùi.

Thứ ba là áp lực về thời gian. Để đảm bảo độ tươi mới và hạn sử dụng, các sản phẩm đồ uống thường đòi hỏi tốc độ vận chuyển nhanh và kiểm soát chặt chẽ thời gian giao nhận.

Cuối cùng là yêu cầu pháp lý khắt khe. Do đây là nhóm sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, các thủ tục hải quan và kiểm định nhà nước thường được áp dụng rất nghiêm ngặt.

Phỏng vấn viên: Thưa chị, từ những đặc thù này, liệu quy trình vận chuyển ngành đồ uống hiện nay đang đối mặt với những thách thức cụ thể nào?

Chị Ngọc Hà: Thực tế, chúng tôi đang đối mặt với hai thách thức lớn. Thách thức đầu tiên là bài toán cân bằng giữa chi phí và thời gian. Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh cao, các doanh nghiệp luôn có xu hướng tối ưu chi phí logistics để gia tăng lợi thế về giá. Tuy nhiên, các sản phẩm đồ uống lại mang tính thời vụ và nhạy cảm về thời gian, đòi hỏi tốc độ vận chuyển rất cao. Việc đồng thời tối ưu chi phí và đảm bảo tiến độ tạo ra áp lực lớn, yêu cầu doanh nghiệp logistics phải có năng lực điều phối linh hoạt và hiệu quả.

Thách thức thứ hai nằm ở quy trình nhập khẩu phức tạp. Đây là nhóm hàng liên quan trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, do đó phải tuân thủ nhiều lớp kiểm soát với khối lượng chứng từ lớn. Đồng thời, các quy định và tiêu chuẩn an toàn cũng thường xuyên được cập nhật, đòi hỏi sự theo dõi sát sao và thích ứng kịp thời.

Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra cho đội ngũ logistics là phải liên tục cập nhật kiến thức và nâng cao chuyên môn. Chúng tôi không chỉ thực hiện vận chuyển, mà còn đóng vai trò là “cánh tay nối dài”, chủ động tư vấn, hỗ trợ khách hàng trong việc chuẩn bị hồ sơ và đảm bảo quá trình thông quan diễn ra nhanh chóng, hạn chế tối đa rủi ro phát sinh.

Bài toán tối ưu chi phí và thời gian vận chuyển

Phỏng vấn viên: Rất nhiều doanh nghiệp hiện nay muốn đồng thời tối ưu chi phí nhưng vẫn yêu cầu thời gian giao hàng nhanh. SOTRANS xử lý bài toán này như thế nào?

Chị Ngọc Hà: Đây chính là bài toán thể hiện rõ năng lực của doanh nghiệp logistics. Tại SOTRANS, chúng tôi ưu tiên tư vấn khách hàng sử dụng giải pháp dịch vụ trọn gói (end-to-end). Khi triển khai theo mô hình này, toàn bộ quy trình được kiểm soát xuyên suốt, giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi giữa các khâu và từ đó tối ưu chi phí tổng thể.

Bên cạnh đó, SOTRANS sở hữu đội ngũ chuyên biệt cho ngành đồ uống, với kinh nghiệm và sự am hiểu sâu về quy trình, thủ tục. Điều này giúp rút ngắn thời gian xử lý và đơn giản hóa các yêu cầu về hồ sơ.

Đặc biệt, trong những trường hợp cần thiết, chúng tôi có thể bố trí nhân sự làm việc trực tiếp tại văn phòng khách hàng để xử lý chứng từ và hoàn tất các thủ tục ngay tại chỗ, qua đó đẩy nhanh tiến độ thông quan và đảm bảo thời gian giao hàng.

Phỏng vấn viên: Chị có thể chia sẻ một số tình huống thực tế tiêu biểu mà SOTRANS đã hỗ trợ khách hàng vượt qua khó khăn?

Chị Ngọc Hà: Một ví dụ tiêu biểu là lô hàng của Orion. Trong một lần vận chuyển, tàu bị tạm hoãn do ảnh hưởng của bão tại Trung Quốc, khiến áp lực tiến độ của khách hàng gia tăng. Mặc dù lựa chọn vận chuyển đường biển để tối ưu chi phí, Orion vẫn cần đảm bảo thời gian phục vụ sản xuất. Ngay khi tàu cập cảng Cát Lái, đội ngũ SOTRANS đã nhanh chóng hoàn tất thủ tục và tổ chức giao hàng ngay trong ngày, giúp khách hàng duy trì tiến độ sản xuất như kế hoạch.

Một trường hợp khác là ABI Vietnam khi thực hiện xuất khẩu sang Lào. Do Lào là quốc gia không có cảng biển, chúng tôi đã tư vấn giải pháp trung chuyển qua cảng Laem Chabang (Thái Lan), sau đó tiếp tục vận chuyển bằng đường bộ đến biên giới Lào. Giải pháp này không chỉ tối ưu chi phí so với các phương án vận chuyển trực tiếp, mà còn đảm bảo thời gian giao hàng ổn định.

Những tình huống này cho thấy vai trò của SOTRANS không chỉ dừng lại ở vận chuyển, mà còn là đối tác tư vấn giải pháp, giúp khách hàng linh hoạt ứng phó với các biến động trong chuỗi cung ứng.

Về vấn đề rủi ro hư hỏng hàng hóa trong quá trình vận chuyển

Phỏng vấn viên: Chúng ta đã nói nhiều về thủ tục nhập khẩu. Vậy trong khâu vận hành thực tế, SOTRANS thường tư vấn phương án vận chuyển và sắp xếp phương tiện như thế nào để tối ưu cho từng nhóm khách hàng?

Chị Ngọc Hà: Yếu tố cốt lõi nằm ở công tác bảo quản và xếp dỡ hàng hóa. Tại SOTRANS, khách hàng luôn được tư vấn kỹ về tiêu chuẩn đóng gói trước khi vận chuyển – một khâu quan trọng nhưng đôi khi chưa được chú trọng đúng mức. Việc đóng gói không đảm bảo có thể dẫn đến móp méo, rò rỉ hoặc hư hỏng sản phẩm trong quá trình vận chuyển, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hàng hóa.

Một trường hợp thực tế từ rất nhiều năm trước đây có thể kể đến là lô hàng hương liệu của nhà máy bia Heineken. Hàng hóa được đóng trong các thùng nhôm theo tiêu chuẩn sản xuất tại Mỹ, tuy nhiên chỉ được đặt trên pallet thông thường, không có biện pháp chèn lót hoặc cố định phù hợp. Khi vận chuyển chung container với các loại hàng khác, quá trình rung lắc và va chạm đã khiến các thùng bị hư hại, dẫn đến rò rỉ và toàn bộ lô hàng không thể sử dụng. Sau sự cố, SOTRANS đã phối hợp cùng doanh nghiệp đưa ra giải pháp gia cố đóng gói, sử dụng pallet gỗ có khung bảo vệ bốn phía nhằm đảm bảo an toàn cho các lô hàng tiếp theo.

Phỏng vấn viên: Vậy với những lô hàng có rủi ro hư hỏng hoặc yêu cầu bảo quản cao như vậy, chị thường ưu tiên phương thức vận chuyển nào?

Chị Ngọc Hà: Việc lựa chọn phương thức vận chuyển phụ thuộc vào sự cân bằng giữa yêu cầu về tốc độ và chi phí. Vận chuyển hàng không (Air Freight) thường được ưu tiên cho các lô hàng cần giao gấp, có giá trị cao hoặc yêu cầu điều kiện bảo quản nghiêm ngặt, nhằm rút ngắn tối đa thời gian vận chuyển. Trong khi đó, vận chuyển đường biển (Sea Freight) phù hợp với các doanh nghiệp có kế hoạch linh hoạt hơn và ưu tiên tối ưu chi phí.

Nhìn chung, đội ngũ SOTRANS sẽ căn cứ vào đặc thù bảo quản của từng loại sản phẩm và kế hoạch kinh doanh của khách hàng để xây dựng phương án vận chuyển phù hợp nhất.

Phỏng vấn viên: Như chị vừa chia sẻ, một số sản phẩm thực phẩm và đồ uống thực tế có chứa các thành phần hóa chất, việc vận chuyển có khắt khe hơn so với hàng hóa thông thường không, thưa chị?

Chị Ngọc Hà: Phải khẳng định là cực kỳ khắt khe. Các sản phẩm có yếu tố hóa chất không chỉ yêu cầu kiểm soát riêng biệt mà còn có khả năng ảnh hưởng đến các hàng hóa khác đi cùng. Thực tế, một số lô hàng có thể bị từ chối vận chuyển nếu chứa các thành phần có tính ăn mòn cao hoặc tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Những đặc tính này sẽ quyết định phương thức vận chuyển phù hợp, cũng như khả năng được chấp nhận trên máy bay hoặc tàu biển. Vì vậy, việc am hiểu đặc tính kỹ thuật của hàng hóa là điều kiện bắt buộc để xây dựng phương án vận chuyển an toàn.

Phỏng vấn viên: Ngoài yếu tố hóa lý, đặc thù của ngành F&B là hạn sử dụng. Việc nhập khẩu hay xuất khẩu phải đảm bảo thời gian vàng để sản phẩm không bị biến chất. Vậy SOTRANS đã có những giải pháp nào để đồng hành cùng khách hàng trong bài toán thời gian và nhiệt độ này?

Chị Ngọc Hà: Đối với hàng thực phẩm, chúng tôi luôn ưu tiên hai nguyên tắc: tối đa hóa tốc độ và tối thiểu hóa rủi ro. Theo đó, SOTRANS ưu tiên các tuyến vận chuyển trực tiếp, hạn chế tối đa việc trung chuyển qua nhiều điểm. Mỗi lần chuyển tải đều tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn điều kiện nhiệt độ tiêu chuẩn, ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa. Trong trường hợp bắt buộc phải trung chuyển, các tuyến đường ngắn và đơn giản nhất sẽ được ưu tiên. Đồng thời, lịch trình vận chuyển được sắp xếp sát với thời điểm giao nhận nhằm giảm thiểu thời gian lưu kho tại cảng.

Để triển khai hiệu quả, doanh nghiệp logistics cần có bề dày kinh nghiệm thực tiễn và khả năng xử lý linh hoạt. Chỉ khi từng trực tiếp xử lý các nhóm hàng hóa có yêu cầu cao như vậy, đội ngũ vận hành mới có đủ năng lực và sự nhạy bén để tư vấn và triển khai các giải pháp tối ưu nhất cho khách hàng.

SOTRANS và mục tiêu hướng tới chuỗi cung ứng xanh và bền vững

Phỏng vấn viên: Vậy định hướng phát triển của SOTRANS trong thời gian tới để thích ứng với thị trường đồ uống là gì?

Chị Ngọc Hà: Trong chiến lược phát triển sắp tới, SOTRANS tập trung xây dựng năng lực logistics chuyên biệt cho ngành F&B theo hướng tích hợp và bền vững. Bên cạnh nền tảng hệ thống kho hóa chất hiện đại đang đầu tư, chúng tôi cũng đẩy mạnh phát triển hệ thống kho lạnh và đội xe lạnh, nhằm hoàn thiện chuỗi cung ứng khép kín, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về bảo quản và tốc độ. Đồng thời, logistics xanh là một trong những định hướng xuyên suốt. SOTRANS hướng tới tối ưu vận hành, giảm phát thải CO₂ và gia tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên, qua đó đồng hành cùng khách hàng trong hành trình phát triển bền vững.

Phỏng vấn viên: Cảm ơn chị Ngọc Hà về những chia sẻ rất giá trị hôm nay!

—————–

Thực hiện và biên tập bởi SOTRANS Group.

(SOTRANS Group News)